Sửa di chúc đã công chứng có phải về nơi lập ban đầu?
Sửa di chúc đã công chứng có phải đến đúng văn phòng cũ? Người lập di chúc có thể yêu cầu công chứng viên của bất kỳ tổ chức hành nghề công chứng nào công chứng việc sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc. Nếu di chúc trước đó đang được một tổ chức hành nghề công chứng lưu giữ, người lập phải thông báo cho tổ chức đang lưu giữ biết về sự thay đổi. Hai việc này đặc biệt dễ bị nhầm khi người lập đã chuyển nơi ở hoặc gia đình đang giữ nhiều bản di chúc. Khoản 4 Điều 58 Luật Công chứng. xaydungchinhsach.chinhphu.vn
1. Ai có quyền sửa di chúc đã công chứng?
Theo Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc bất cứ lúc nào. Chẳng hạn, người mẹ từng để lại căn nhà thuộc sở hữu riêng cho con trai vẫn có thể thay đổi ý nguyện. Việc thay đổi không cần người con đã được ghi tên đồng ý. Phạm vi tài sản bà có quyền định đoạt và quyền của người thừa kế được pháp luật bảo vệ là những vấn đề cần xem xét riêng khi chia di sản. Bộ luật Dân sự 2015, Điều 626, 640 và 644. vanban.chinhphu.vn
Người thân có thể hỗ trợ đặt lịch, tìm bản di chúc cũ, chuẩn bị giấy tờ nhà đất hoặc đưa người lập đến nơi công chứng. Người lập phải tự thể hiện ý nguyện và không được ủy quyền cho con ký thay. Nếu người lập không ký được và cũng không điểm chỉ được, việc lập di chúc phải có người làm chứng theo quy định. Khi có căn cứ nghi ngờ việc lập di chúc do bị ép buộc hoặc có vấn đề về khả năng nhận thức, công chứng viên sẽ yêu cầu làm rõ và từ chối công chứng nếu không làm rõ được. Xem Điều 58 Luật Công chứng. congbao.chinhphu.vn
2. Sửa di chúc đã công chứng hay lập bản mới thay thế?
Đây là quyết định nên làm rõ trước buổi công chứng. Chỉ một câu “tôi muốn làm lại di chúc” có thể mang hai ý rất khác nhau: người lập muốn thêm một tài sản còn thiếu, hoặc muốn bỏ toàn bộ cách phân chia đã ghi trước đây. Điều 640 Bộ luật Dân sự quy định hệ quả riêng cho từng trường hợp. vbpl.vn
| Ý nguyện của người lập | Cách thể hiện phù hợp | Điểm cần ghi rõ |
|---|---|---|
| Giữ cách chia căn hộ, thêm người hưởng khoản tiết kiệm | Lập phần bổ sung | Dẫn lại bản cũ, mô tả khoản tiết kiệm và xác định người hưởng |
| Giữ các phần còn lại, đổi người nhận một tài sản | Xác định rõ nội dung sửa đổi | Tài sản nào được đổi, người hưởng mới là ai, phần nào tiếp tục áp dụng |
| Viết lại toàn bộ phương án phân chia | Lập di chúc mới thay thế bản trước | Nêu ý chí thay thế và rà lại tất cả tài sản vẫn muốn định đoạt |
Nếu người lập bổ sung di chúc, bản ban đầu và phần bổ sung cùng có hiệu lực. Riêng nội dung nào mâu thuẫn thì áp dụng phần bổ sung đối với nội dung đó. Nếu người lập thay thế bằng di chúc mới, bản trước bị hủy bỏ. Vì vậy, khi chọn thay thế toàn bộ, cần đọc lại cả những phần mình vẫn muốn giữ. Một tài sản vô tình bị bỏ ra khỏi bản thay thế có thể trở thành phần di sản chưa được định đoạt và được chia theo pháp luật. Xem Điều 640 và Điều 650 Bộ luật Dân sự. vanban.chinhphu.vn
3. Đến văn phòng khác thì phải thông báo cho ai?
Khi sửa di chúc đã công chứng, người lập nên kiểm tra xem mình từng gửi giữ di chúc ở đâu. Việc một văn phòng đã công chứng bản cũ và việc văn phòng đó nhận lưu giữ di chúc cho người lập là hai việc có thể cùng xảy ra. Chỉ nhìn con dấu trên bản gia đình đang cầm chưa đủ để xác định có việc gửi giữ hay không.
Chẳng hạn, năm 2023 bà Hạnh công chứng di chúc tại văn phòng A, đồng thời gửi di chúc cho A lưu giữ. Năm 2026, bà chuyển đến nơi ở mới và yêu cầu văn phòng B công chứng phần bổ sung. Bà có quyền chọn B, đồng thời phải thông báo cho A về việc bổ sung vì A đang lưu giữ di chúc. Quy định này giúp giải quyết một tình huống rất thực tế: khi gia đình tìm đến A sau này, thông tin về bản đang được lưu giữ cần phản ánh việc người lập đã thay đổi ý nguyện. Hướng dẫn về công chứng di chúc của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. xaydungchinhsach.chinhphu.vn
Khi thông báo, người lập nên ghi ngày lập di chúc cũ, thông tin nhận diện văn bản mới và nội dung đã sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ. Nên lưu lại thông tin tiếp nhận để sau này có thể xác định mình đã thông báo cho đúng tổ chức.
4. Cần chuẩn bị gì trước khi sửa di chúc đã công chứng?
| Nội dung cần kiểm tra | Vì sao quan trọng? |
|---|---|
| Bản di chúc cũ hoặc thông tin về ngày lập, số công chứng, nơi công chứng | Giúp xác định chính xác văn bản muốn sửa, nhất là khi đã lập nhiều lần |
| Giấy tờ định danh và thông tin người dự kiến hưởng di sản | Giúp tránh nhầm người, đặc biệt khi trong gia đình có người trùng tên |
| Giấy tờ liên quan đến tài sản định đoạt | Giúp đối chiếu đặc điểm tài sản, chủ sở hữu và phần quyền của người lập |
| Giấy tờ hoặc thông tin về việc gửi giữ di chúc | Giúp xác định tổ chức cần nhận thông báo sau khi thay đổi |
| Ghi chú của chính người lập về các phần muốn sửa và muốn giữ | Giúp công chứng viên hiểu đúng ý nguyện và tránh bỏ sót tài sản trong bản thay thế |
Đối với nhà đất, vấn đề quan trọng là người lập có quyền định đoạt phần nào. Ví dụ, một căn hộ thuộc sở hữu chung của vợ chồng cần được xem xét khác với căn hộ là tài sản riêng của người vợ. Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự, di sản bao gồm tài sản riêng và phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác. Nếu người lập chỉ có một phần quyền, câu chữ trong di chúc cần thể hiện đúng phần đó. Điều 612 Bộ luật Dân sự. vanban.chinhphu.vn
5. Tình huống giả định khi sửa di chúc đã công chứng
Bà Hạnh có một căn hộ thuộc sở hữu riêng và một khoản tiền tiết kiệm. Trong di chúc năm 2023, bà để căn hộ cho con gái. Đến năm 2026, bà vẫn giữ quyết định đó và muốn để khoản tiết kiệm cho con trai.
Trong trường hợp này, bà có thể yêu cầu công chứng phần bổ sung, dẫn lại di chúc năm 2023 và xác định khoản tiết kiệm cùng người được hưởng. Khi đọc hai văn bản, gia đình có thể nhận biết ngay ý nguyện của bà đối với từng tài sản. Nếu bà từng gửi di chúc cũ cho một tổ chức hành nghề công chứng lưu giữ, bà phải thông báo cho tổ chức đó. vanban.chinhphu.vn
Giả sử ý nguyện thực sự của bà là đổi cả người nhận căn hộ, câu “tôi để phần còn lại cho con trai” sẽ tạo ra một vấn đề khác: người đọc có thể hiểu “phần còn lại” chỉ là tiền tiết kiệm, vì căn hộ đã được định đoạt ở bản trước. Khi ấy, bà cần chỉ rõ nội dung nào về căn hộ được thay đổi và ai là người hưởng sau thay đổi. Một câu mô tả chính xác tài sản và người nhận có thể giúp gia đình tránh phải tranh luận về hai chữ “còn lại”.
Kết luận
Người muốn sửa di chúc đã công chứng có thể lựa chọn tổ chức hành nghề công chứng thuận tiện cho mình. Trước buổi hẹn, nên xác định ba việc: bản cũ đang được ai lưu giữ, tài sản nào cần thay đổi và nội dung nào vẫn muốn giữ. Nếu chỉ thêm một khoản tiết kiệm, phần bổ sung có thể diễn đạt đủ ý. Nếu muốn viết lại toàn bộ, hãy kiểm tra từng tài sản trước khi ký bản thay thế. xaydungchinhsach.chinhphu.vn
Câu hỏi thường gặp về sửa di chúc đã công chứng
Có hai bản di chúc thì lúc nào cũng dùng bản mới nhất cho toàn bộ tài sản?
Cần đọc phạm vi của từng bản. Khoản 5 Điều 643 Bộ luật Dân sự quy định về nhiều bản di chúc đối với cùng một tài sản. Nếu bản sau chỉ bổ sung việc phân chia một tài sản khác, cần xét thêm Điều 640 về phần bổ sung. Vì vậy, hãy kiểm tra cả tên tài sản và việc người lập có tuyên bố thay thế toàn bộ bản trước hay không. Điều 640 và Điều 643 Bộ luật Dân sự. vbpl.vn
Người con vừa được ghi tên trong di chúc mới có thể sang tên căn hộ ngay không?
Di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế, thông thường là khi người có tài sản chết. Trong thời gian người lập còn sống, việc ghi tên con vào di chúc chưa làm chuyển quyền sở hữu căn hộ. Nếu cha mẹ muốn chuyển quyền cho con ngay khi còn sống, cần làm rõ mục đích đó để lựa chọn giao dịch phù hợp. Điều 611 và khoản 1 Điều 643 Bộ luật Dân sự. vanban.chinhphu.vn
Liên hệ tư vấn pháp lý
Quý khách đang giữ nhiều bản di chúc hoặc chưa xác định được phần nhà đất thuộc quyền định đoạt của người lập có thể chuẩn bị các bản theo thứ tự ngày và giấy tờ liên quan đến từng tài sản. Công ty Luật Quốc Tế Song Thịnh có thể hỗ trợ rà soát nội dung và tư vấn phương án phù hợp với hồ sơ của gia đình. Dịch vụ tư vấn thừa kế · Giải quyết tranh chấp chia di sản thừa kế.
